Zorgt onze obsessie voor hygiëne voor een verhoogd risico op MS?

Schoonmaaksprays, antibacteriële doekjes, desinfecterende hand zeep… de meesten van ons doen alles om bacteriën weg te houden en niet ziek te worden. Maar wat als onze obsessie met schoon eigenlijk het tegenovergestelde effect heeft op onze gezondheid?

Er bestaat een theorie dat te veel hygiëne heeft geleid tot een toename in incidentie van allergie en auto-immuun ziekten in de ontwikkelde wereld.1 De eerste die dit idee presenteerde was een wetenschapper genaamd David Strachan. Hij had gezien dat de kans op het ontwikkelen van hooikoorts afnam naar mate iemand meer oudere broers of zussen had.2 Het was deze observatie die de basis legde voor de zogenaamde ‘hygiëne hypothese’. Het idee is dat dankzij een te veel aan hygiëne we niet langer blootgesteld worden aan infecties, parasieten en micro organismen die ons anders zouden helpen om ons immuunsysteem aan te wakkeren – zonder deze blootstelling ontwikkeld het immuunsysteem niet volledig en wordt overgevoelig wat leidt tot een verhoogd risico op allergieën en auto-immuunziekten op latere leeftijd.3

Ondanks dat dit al een breed geaccepteerde theorie is, is het verband tussen overmatige hygiëne en MS pas recentelijk onderzocht. In een studie in Noorwegen heeft men 1.846 personen (van wie er 756 MS hadden) gevraagd een enquête in te vullen over hun jeugd waarin van alles werd gevraagd. Of hun ouders rookten, naar infecties die ze hadden opgelopen en of ze huisdieren hadden. Een interessante uitkomst hiervan was dat wanneer men als kind een kat in huis had dit werd geassocieerd met een verlaagd risico op het ontwikkelen van MS. De onderzoekers concludeerden dat dit overeen kwam met de hygiëne hypothese aangezien katten een groot aantal micro-organismen met zich meebrengen die je immuunsysteem helpen.4

Moeten we nu allemaal een kat aanschaffen? Nog niet (tenzij je wilt proberen miljoenen te verdienen met leuke internetfilmpjes). Houdt in je achterhoofd dat dit alleen een statistisch verband is – we weten niet zeker of er een directe link of effect is. Er is ook het feit dat wanneer je een allergie hebt het in huis halen van een pluizige katachtige het slechtste is wat je kunt doen, hoe schattig ook!

Een ander onderzoek dat de hygiëne hypothese bij MS ondersteund is een onderzoek waaruit is gebleken dat wanneer vrouwen de veelvoorkomende buikinfectie Heliobacter pylori (H. pylori) hadden ze minder kans hadden op het ontwikkelen van MS dan degenen zonder deze bacterie. Maar het is dan niet zo dat H. Pylori zelf bescherming geeft, maar onderzoekers geven aan dat een H. pylori infectie aangeeft dat er een algemene blootstelling aan een infectie is, welke helpt om het immuunsysteem minder gevoelig te maken en het risico op MS te verminderen.5

De hygiëne hypothese helpt zelfs de geografische prevalentie van MS uitleggen. We weten bijvoorbeeld dat de incidentie van MS toeneemt naar mate je verder van de evenaar bent.6
Zoals we al eerder hebben genoemd op Living Like You is er een bekende theorie dat vitamine D waarden dalen met de verlaagde aantallen uren zonlicht en het zijn lage vitamine D waarden die effect hebben op het immuunsysteem.7 Maar misschien speelt hygiëne hierbij ook een rol. Waarbij aantallen van infectieziektes significant dalen dankzij verbeterde hygiëne, wordt de incidentie van MS steeds groter in de ontwikkelde wereld.8 In tropische landen waar hygiëne over het algemeen lager is en waar infectieziekten schering en inslag zijn blijft de incidentie van MS relatief laag. 9

Natuurlijk helpt dit allemaal niet als je al MS hebt – je kan niet meer terug en je jeugd veranderen. Wanneer je nu modder gaat eten heeft dat niet echt hetzelfde effect. Dat gezegd hebbende het eten van een aantal wormen wellicht wel.

Echt waar. Het begrijpen van het verband tussen hygiëne en auto-immuunziekten heeft sommige wetenschappers er toe geleid om interesseante nieuwe therapieën voor MS te onderzoeken. Een van deze is een parasieten therapie, die net zo jakkie is als de naam doet geloven. Studies laten zien dat MS minder vaak voorkomt bij mensen die zijn geïnfecteerd met een wormachtige parasiet genaamd ingewandswormen. Interessant is dat bij muizen die zijn gekoloniseerd met ingewandswormen een bescherming tegen deze ziekte laten zien. Wetenschappers kijken nu of het infecteren van MS patiënten met ingewandswormen wellicht zou kunnen helpen om op een of andere manier hun immuunsysteem te reguleren.10 Er zijn nu klinische studies gaande in de Verenigde Staten, Engeland, Duitsland en Denemarken om dit te onderzoeken.11 Tot nu toe zijn dit kleine studies, maar de resultaten zijn veel belovend.12 Patiënten die behandeld zijn met varkenzweepworm in een kleine studie in Amerika laten een vermindering zien in het aantal hersenletsel.13 Meer onderzoek is nodig, maar het is zeker een spannende (en vaak ook kriebelige) nieuwe ontwikkeling in immuuntherapie.

Het is natuurlijk zo dat overmatige hygiëne de incidentie van bepaalde auto-immuunziekten heeft verhoogd, maar we willen zeker niet zeggen dat het allemaal slecht is. Verbeteringen in hygiëne hebben er ook toe geleid dat het risico op een aantal dodelijke ziekten is gedaald en dat maakt een fundamenteel verschil in belangrijke zaken zoals kind sterftecijfers, om er maar vast een te noemen. De uitdaging nu is om te begrijpen hoe de veranderingen in onze hygiëne gewoontes effect hebben op de gevoelige balans van micro organismen in ons lichaam en hoe dit te compenseren.

In de toekomst betekent dit wellicht dat kinderen een dagelijkse pil innemen met een kleine dosis van deze behulpzame micro-organismen om het immuunsysteem aan te wakkeren. Velen van ons nemen al probiotica om onze waarden van goede darm bacteriën aan te vullen. Of anders gaan mensen wellicht terug naar oude vertrouwde zeep met water in plaats van het gebruiken van al die antibacteriële zeep en oplosmiddelen die er zijn. Deze antibacteriële middelen zijn wellicht niet altijd een voordeel want sommige studies tonen aan dat er geen toegevoegde waarde is voor het voorkomen van bijvoorbeeld buikziekten. Aan de andere kant worden zij er ook van verdachte mee te helpen bij het ontstaan van antibiotica resistente bacteriën.14
Hoe dan ook is er geen noodzaak om je hygiëne standaarden aan te passen. Dus als je een excuus zoekt om je badkamer niet te hoeven schoonmaken dan is dit het niet!

Eindelijk! Bewijs dat de hersenen en het immuunsysteem gelinkt zijn

Hoe kan een link tussen je hersenen en het immuunsysteem je multiple sclerose beïnvloeden. We bekijken dit | Living Like You

lees meer

Mijn afspraak met een groepje naalden…en de impact hiervan op mijn MS

Living Like You blogger, Willeke, deelt haar ervaringen met aanvullende therapieën, zoals yoga, massage therapie en recentelijk ook acupunctuur.

lees meer
x

Volg ons op Twitter?

Volg ik al @LivingLikeYou

x

Vind ons leuk op Facebook?

Vind ik al leuk Living Like You

Deze website maakt gebruik van cookies om de website en uw ervaring daarmee te verbeteren. Door verder te gaan op de website gaat u akkoord met ons gebruik van cookies. Indien u meer informatie wilt of indien u niet wilt dat er cookies worden geplaatst als u de website gebruikt, klik dan hier: Over cookies.
Niet meer tonen